گزارش‌های جدید نهادهای انتظامی نشان می‌دهد موج جدیدی از سرقت خودروهای کیا و هیوندای در برخی ایالت‌ها شکل گرفته است. مسئله اصلی به عدم استفاده از سیستم ایموبلایزر یا تراشه ضد سرقت در برخی تریم‌های تولید شده بین سال‌های 2011 تا 2021 مربوط می‌شود. بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی اداره پلیس نشویل، تنها در یک شهر بیش از 180 دستگاه از محصولات این دو برند طی سال جاری به سرقت رفته‌اند. تحلیل این داده‌ها نشان می‌دهد که پدیده سرقت خودروهای کیا به یکی از چالش‌های حقوقی و بیمه‌ای بزرگ برای مالکان و خودروسازان تبدیل شده است.
در خودروهای جدید، فرستنده موجود در کلید با واحد کنترل الکترونیکی پیشرانه یا همان ECU ارتباط رمزنگاری‌شده برقرار می‌کند. این کد امنیتی در صورت تایید شدن، اجازه فعال‌سازی مدار جرقه‌زنی و تزریق سوخت را صادر می‌سازد. در مدل‌های فاقد ایموبلایزر، سوئیچ خودرو صرفا یک ابزار مکانیکی ساده برای چرخاندن مغزی استارت است. عدم وجود این لایه حفاظتی الکترونیکی موجب شده تا سیستم استارت در برابر مداخلات بیرونی بسیار آسیب‌پذیر باشد.
سارقان با تخریب قاب پلاستیکی ستون فرمان و دسترسی مستقیم به مجموعه مغزی استارت، قفل مکانیکی را کنار می‌زنند. در این حالت، درگاه نری یک کابل معمولی USB از نظر ابعاد کاملا با زبانه داخلی مغزی استارت همخوانی دارد. چرخاندن این زبانه با کابل USB بدون نیاز به کلید اصلی، پیشرانه را روشن می‌کند. کل این فرایند غیرمجاز در کمتر از 30 ثانیه انجام می‌شود و خودرو بدون فعال شدن هیچ‌گونه هشدار امنیتی به حرکت درمی‌آید.
چرا عدم وجود ایموبلایزر روند سرقت خودروهای کیا را آسان کرد؟
ریشه اصلی این مشکل به تصمیمات مدیریتی و مقررات ایمنی بازارهای مختلف مربوط می‌شود. در بازارهایی مانند کانادا، اتحادیه اروپا و بریتانیا، نصب ایموبلایزر از سال‌ها قبل طبق استانداردهای اجباری الزامی شده بود. به همین دلیل خودروهای عرضه شده در این مناطق دارای تراشه ضد سرقت بودند و از این نقطه ضعف رنج نمی‌بردند. اما در بازار آمریکا تا سال 2021 الزام قانونی برای نصب اجباری این سیستم وجود نداشت.
خودروسازان کره‌ای برای کاهش هزینه تمام‌شده در تریم‌های پایه و اقتصادی، تراشه ایموبلایزر را از سوئیچ‌های سنتی حذف کرده بودند. این تصمیم مالی در زمان تولید، اکنون خسارات سنگینی به بار آورده است. انتشار ویدیوهای آموزشی در شبکه‌های اجتماعی توسط گروه‌هایی موسوم به کیا بویز، این روش سرقت را همه‌گیر کرد. بیشتر سارقان شامل نوجوانانی هستند که خودرو را نه برای فروش قطعات، بلکه برای رفتارهای مخاطره‌آمیز موقت به سرقت می‌برند.
تکرار این رفتارهای مجرمانه سبب شد تا نرخ خسارت شرکت‌های بیمه به شدت افزایش یابد. اداره پلیس نشویل اعلام کرده بیش از 250 متهم در ارتباط با این پرونده‌ها شناسایی و دستگیر شده‌اند. با این حال، عدم وجود بازدارندگی سخت‌گیرانه قانونی برای افراد کم‌سن‌وسال باعث تکرار این جرایم شده است. مالکان خودروهای فاقد ایموبلایزر اکنون با افزایش هزینه بیمه‌نامه و افت ارزش بازاری وسایل نقلیه خود روبرو هستند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد حتی خودروهای مجهز به استارت دکمه‌ای نیز از تبعات این موج مجرمانه در امان نمانده‌اند. مدل‌های استارت دکمه‌ای به صورت کارخانه‌ای دارای ایموبلایزر هستند و روشن کردن آن‌ها با کابل USB امکان‌پذیر نیست. با این حال، سارقان کم‌تجربه پیش از بررسی نوع استارت، اقدام به شکستن شیشه‌ها و تخریب ستون فرمان می‌کنند. این اقدام ناآگاهانه خسارات مالی سنگینی به مالکان این خودروها وارد می‌سازد.
تحلیل عملکرد آپدیت نرم افزاری و راهکارهای سخت افزاری خودروساز
برای حل این بحران، شرکت‌های هیوندای و کیا فراخوان‌های گسترده‌ای برای ارتقای امنیت محصولات آسیب‌پذیر اعلام کرده‌اند. راهکار نخست شامل به‌روزرسانی نرم‌افزاری رایگان روی واحد کنترل بدنه یا BCM خودرو است. این نرم‌افزار جدید الگوریتم قفل مرکزی و مدار استارت را به طور کامل تغییر می‌دهد. پس از قفل شدن خودرو با ریموت فابریک، مدار استارت الکترونیکی پیشرانه غیرفعال می‌شود.
در این ساختار جدید، حتی اگر مغزی استارت به صورت مکانیکی چرخانده شود، پیشرانه روشن نخواهد شد. روشن شدن خودرو تنها زمانی ممکن است که قفل درها ابتدا با ریموت استاندارد باز شده باشد. همچنین مدت زمان به صدا درآمدن آژیر دزدگیر از 30 ثانیه به 1 دقیقه افزایش یافته است. این تغییر نرم‌افزاری بدون نیاز به تعویض قطعات سخت‌افزاری و در زمان کوتاهی روی خودرو اعمال می‌شود.
با وجود کارایی این آپدیت نرم‌افزاری، محدودیت‌های فنی مشخصی نیز وجود دارد. برای فعال شدن مدار امنیتی، راننده حتما باید درها را با کلید ریموت قفل کند. قفل کردن دستی درها یا رها کردن خودرو بدون قفل، مانع از فعال‌سازی سیستم ایمنی می‌شود. علاوه بر این، برخی مدل‌های تولید شده بین سال‌های 2011 تا 2021 به دلیل قدیمی بودن سخت‌افزار BCM قابلیت دریافت این به‌روزرسانی را ندارند.
خودروسازان برای این گروه از خودروهای غیرقابل آپدیت، یک محافظ فلزی برای مغزی استارت طراحی کرده‌اند. این روکش فلزی مستحکم روی مجموعه استارت نصب می‌شود و مانع از شکستن آن با ابزارهای دست‌ساز می‌گردد. همچنین توزیع قفل فرمان رایگان با همکاری نهادهای انتظامی در دستور کار قرار گرفته است. مالکان می‌توانند با وارد کردن شماره شاسی 17 رقمی یا VIN در سامانه رسمی خودروساز، از مشمول بودن وسایل نقلیه خود مطلع شوند.
اقدامات ایمنی مکمل برای جلوگیری از آسیب فیزیکی و سرقت خودرو
تکیه صرف بر راهکارهای کارخانه‌ای نمی‌تواند امنیت کامل خودرو را در برابر تخریب اولیه تضمین کند. مالکان باید لایه‌های بازدارنده متعددی را برای کاهش جذابیت خودرو نزد سارقان ایجاد نمایند. یکی از موثرترین روش‌ها، استفاده از تجهیزات دیداری مانند قفل فرمان با رنگ بارز است. مشاهده قفل فرمان از پشت شیشه جانبی، احتمال انصراف سارق را به میزان زیادی افزایش می‌دهد.
این اقدام ساده از شکستن شیشه‌ها و تخریب ستون فرمان که هزینه‌های سنگینی برجای می‌گذارد جلوگیری می‌کند. راهکار موثر دیگر، نصب ردیاب جی‌پی‌اس مستقل و دزدگیرهای افترمارکت پیشرفته است. دستگاه ردیاب جی‌پی‌اس در صورت جابه‌جایی غیرمجاز خودرو، بلافاصله پیام هشدار را به گوشی تلفن همراه مالک ارسال می‌کند. این تجهیزات موقعیت مکانی لحظه‌ای خودرو را روی نقشه نمایش می‌دهند و شانس بازیابی سریع آن را بالا می‌برند.
استفاده از کلید قطع‌کننده مخفی برای مدار سوخت‌رسانی یا برق اصلی پیشرانه نیز یک لایه دفاعی مطمئن محسوب می‌شود. این سوییچ دستی در نقطه‌ای پنهان از کابین نصب شده و جریان برق پمپ بنزین را قطع می‌کند. حتی در صورت چرخاندن مغزی استارت، پیشرانه به دلیل عدم سوخت‌رسانی روشن نخواهد شد. این راهکار کم‌هزینه می‌تواند مانع از سرقت نهایی خودرو در شرایط اضطراری شود.
بی‌توجهی به دریافت فراخوان‌های امنیتی می‌تواند تبعات مالی و حقوقی سنگینی برای مالکان داشته باشد. برخی شرکت‌های بیمه در آمریکا تمدید بیمه‌نامه این مدل‌ها را منوط به ارائه مدرک انجام به‌روزرسانی نرم‌افزاری کرده‌اند. خودروهایی که این خدمات را دریافت نکرده‌اند در بازار دست دوم نیز با افت شدید ارزش مواجه می‌شوند. خریداران تمایلی به معامله وسایل نقلیه آسیب‌پذیر نشان نمی‌دهند.
تجربه آسیب‌پذیری محصولات کیا و هیوندای نشان داد که امنیت الکترونیکی بخش جدایی‌ناپذیر از طراحی مهندسی خودرو است. خودروسازان اکنون تمام مدل‌های جدید را به صورت استاندارد به سیستم ایموبلایزر و استارت دکمه‌ای مجهز می‌کنند. با این حال، مواجهه با پرونده‌های حقوقی مالکان قدیمی و خسارات بیمه‌ای همچنان ادامه دارد. این چالش فنی اثبات کرد که حذف قطعات ایمنی پایه برای کاهش هزینه تولید، در بلندمدت هزینه‌های به مراتب سنگین‌تری به همراه خواهد داشت.
