تصمیم تازه برای توزیع بنزین سوپر داخلی با نرخ 103 هزار تومان به ازای هر لیتر، معادلات هزینه نگهداری خودرو را برای مالکان پیشرانه‌های مدرن تغییر داده است. بر اساس اعلام مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، قرارداد عرضه این سوخت در 50 جایگاه کشور منعقد شده و بنزین مورد نیاز به‌صورت مستقیم از پالایشگاه ستاره خلیج فارس تامین می‌شود. در اولویت عرضه این سوخت، 11 استانی قرار گرفته‌اند که پیش‌تر کارت سوخت جایگاه‌ها در آن‌ها جمع‌آوری شده بود. دولت نیز طبق مصوبه هیئت وزیران بخش قابل توجهی از هزینه‌های تولید و توزیع را متقبل شده تا روند تامین سوخت باکیفیت که دی سال گذشته با توزیع 6 میلیون لیتر بنزین وارداتی کلید خورده بود، حفظ شود.
پیشرانه‌های مجهز به توربوشارژر و سیستم تزریق مستقیم سوخت حساسیت بالایی نسبت به عدد اکتان دارند. استفاده از بنزین کم‌اکتان در این موتورها سبب بروز پدیده پیش‌رسش سوخت یا ناک می‌شود که فشار ضربه‌ای شدیدی به تاج پیستون، شاتون و رینگ‌ها وارد می‌کند. این مشکل در بلندمدت علاوه بر تخریب قطعات متحرک پیشرانه، عملکرد مبدل کاتالیستی را مختل کرده و هزینه‌های تعمیراتی سنگینی ایجاد می‌کند. برای آگاهی از عملکرد این نوع سوخت در پیشرانه‌های عادی می‌توانید گزارش مربوط به ارزش خرید بنزین سوپر را مطالعه کنید.
محاسبه هزینه پر کردن باک با نرخ بنزین سوپر داخلی
با تعیین قیمت 103 هزار تومان برای هر لیتر در محل مصرف جایگاه، هزینه هر بار سوخت‌گیری برای خودروهای سواری افزایش زیادی پیدا می‌کند. برای مثال، سوخت‌گیری کامل یک خودروی هاچ‌بک یا سدان کوچک با باک 45 لیتری، هزینه‌ای معادل 4 میلیون و 635 هزار تومان روی دست مالک می‌گذارد. این رقم در مقایسه با هزینه 135 هزار تومانی همین باک با بنزین آزاد معمولی، تفاوت بسیار زیادی نشان می‌دهد.
در سدان‌های متوسط خانوادگی که گنجایش باک آن‌ها حدود 50 لیتر است، پر کردن باک به 5 میلیون و 150 هزار تومان بودجه نیاز دارد. همچنین برای کراس‌اوورها و شاسی‌بلندهای شهری با باک 60 لیتری، هزینه هر بار سوخت‌گیری کامل به 6 میلیون و 180 هزار تومان می‌رسد. اگر یک خودرو سالانه 15 هزار کیلومتر پیمایش داشته باشد و متوسط مصرف آن 8 لیتر در هر 100 کیلومتر باشد، سالانه به 1200 لیتر سوخت نیاز خواهد داشت.
تامین این حجم سوخت با بنزین سوپر داخلی سالانه حدود 123 میلیون و 600 هزار تومان هزینه روی دوش مالک می‌گذارد. همین میزان پیمایش با بنزین معمولی آزاد حدود 3 میلیون و 600 هزار تومان هزینه دارد. این شکاف قیمتی بزرگ، مالکان را میان دو راهی پرداخت هزینه سنگین سوخت‌گیری یا پذیرش استهلاک شدید پیشرانه قرار می‌دهد. برخی رانندگان برای کاهش هزینه به سراغ افزودنی‌های افترمارکت می‌روند، اما بررسی خطرات مصرف مکمل سوخت نشان می‌دهد که نمونه‌های تقلبی می‌توانند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به سوزن انژکتور و کاتالیزور وارد کنند.
چالش‌های دسترسی و ابهام‌های فنی بنزین سوپر داخلی
محدود بودن توزیع به 50 جایگاه در سراسر کشور، چالش اصلی مالکان در دسترسی به این فرآورده است. با توجه به پراکندگی جغرافیایی استان‌ها، سهم هر کلان‌شهر از این جایگاه‌ها بسیار ناچیز خواهد بود و احتمال تشکیل صف‌های طولانی در ورودی نازل‌ها وجود دارد. تا این لحظه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی فهرست رسمی اسامی و موقعیت جایگاه‌های منتخب را اعلام نکرده است. همچنین مشخص نیست 11 استان دارای اولویت شامل کدام مناطق کشور هستند و مسیرهای بین‌شهری چه سهمی از این شبکه عرضه دارند.
از جنبه فنی، هنوز جزئیات رسمی درباره عدد اکتان تحقیقی و میزان گوگرد موجود در بنزین تولیدی پالایشگاه ستاره خلیج فارس منتشر نشده است. مالکان خودروهای وارداتی برای تضمین سلامت پیشرانه نیاز دارند بدانند که آیا سطح کیفی این محصول با استانداردهای یورو 5 مطابقت دارد یا خیر. علاوه بر این، نحوه عرضه و شیوه پرداخت در جایگاه‌ها اعم از امکان استفاده از کارت سوخت شخصی یا کارت جایگاه و سقف حجم سوخت‌گیری در هر بار مراجعه همچنان نامشخص است.
اثر نرخ بنزین سوپر داخلی بر هزینه نگهداری و بازار خودرو
تعیین نرخ 103 هزار تومانی برای سوخت با اکتان بالا، رفتار خریداران را در بازار خودرو تغییر می‌دهد. هنگام خرید خودروهای مجهز به پیشرانه توربو، حساسیت موتور به کیفیت سوخت و هزینه‌های جاری سوخت‌گیری به یکی از معیارهای اصلی در محاسبات مالی خریداران تبدیل می‌شود. افزایش هزینه جاری سوخت می‌تواند تقاضا برای مدل‌های تنفس طبیعی کم‌استهلاک را در بازار افزایش دهد.
پایداری در عرضه، شفافیت در اعلام مشخصات فنی و توسعه تدریجی تعداد جایگاه‌های توزیع‌کننده، تعیین‌کننده موفقیت این طرح خواهد بود. اگر توزیع این فرآورده به کلان‌شهرها محدود بماند، رانندگان در سفرهای بین‌شهری همچنان با چالش افت توان موتور و خطرات ناشی از پدیده ناک مواجه خواهند بود.
